Sık kullanılan isim-fiil kalıpları
Kısaca
Almancada bazı isimler belirli fiillerle birlikte kullanılır: eine Entscheidung treffen (karar vermek), einen Antrag stellen (başvuruda bulunmak). Anlamı çoğunlukla isim taşır; fiili Türkçedeki karşılığına bakarak serbestçe seçemezsin. Bu kalıpları isim, fiil ve gerekli edatla birlikte öğrenmek daha güvenlidir.
Yapı
İsim + uygun fiil; varsa edat ve hâl de kalıbın parçasıdır: Rücksicht auf + Akkusativ nehmen; jemandem zur Verfügung stehen (+ Dativ).
Kullanım
- Karar ve başvurularda eine Entscheidung treffen ve einen Antrag stellen yaygındır; artikel ve ismin hâline dikkat et.
- Başkalarını dikkate almaktan söz ederken auf jemanden Rücksicht nehmen kullanılır; kişi auf edatından sonra Akkusativ olur.
- Bir şeyin birinin kullanımına hazır olduğunu söylerken jemandem zur Verfügung stehen kullanılır; ilgili kişi Dativ olur.
Örnekler
- Wir müssen heute eine Entscheidung treffen. — Bugün bir karar vermemiz gerekiyor.
- Sie hat gestern einen Antrag auf Urlaub gestellt. — Dün izin başvurusunda bulundu.
- Bitte nehmen Sie Rücksicht auf die Nachbarn. — Lütfen komşuları da düşünün.
- Der Besprechungsraum steht uns ab morgen zur Verfügung. — Toplantı odası yarından itibaren kullanımımıza açık olacak.
Yaygın hata
❌ Wir müssen heute eine Entscheidung machen.
✅ Wir müssen heute eine Entscheidung treffen.
Türkçedeki karar vermek ifadesini kelime kelime çevirip machen seçme; Almancada yerleşik kullanım eine Entscheidung treffen şeklindedir.
Unutma
İsmi tek başına değil, fiiliyle ve varsa edatıyla birlikte ezberle.