Can, could ve be able to ile yetenek
Kısaca
Bir şeyi yapabilme becerisini anlatırken şimdiki zaman için can, geçmişteki genel beceriler için could kullanılır. Be able to aynı anlamı farklı zamanlarda ifade etmeyi sağlar. Türkçedeki -ebilmek anlamına yakındır; İngilizcede hangi zamandan söz ettiğine göre biçimi seçersin.
Yapı
Özne + can/could + fiilin yalın hâli; özne + am/is/are, was/were veya will be + able to + fiilin yalın hâli. Olumsuz: can’t, couldn’t veya not be able to.
Kullanım
- Şimdiki beceri: I can swim. Can’den sonra fiile to eklenmez.
- Geçmişteki genel beceri: When I was young, I could run fast.
- Geçmişte tek bir olayda bir şeyi başarmak: I was able to find my keys. Olumsuzda I couldn’t find them da kullanılabilir.
- Gelecekteki beceri veya imkân: I’ll be able to drive next year; can yerine will be able to kullanılır.
Örnekler
- I can swim. — Yüzebilirim.
- She could read when she was five. — Beş yaşındayken okuyabiliyordu.
- We were able to find the keys yesterday. — Dün anahtarları bulabildik.
- I’ll be able to join you tomorrow. — Yarın sana katılabileceğim.
Yaygın hata
❌ I can to swim.
✅ I can swim.
Can ve could sonrasında to kullanılmaz; fiil doğrudan yalın hâliyle gelir. Be able to yapısında ise to gereklidir.
Unutma
Can ve could sonrasında fiilin yalın hâli gelir; be able to yapısında to bulunur.