Tryb rozkazujący
W skrócie
Trybu rozkazującego (Imperativ) używasz, gdy prosisz kogoś o zrobienie czegoś, dajesz wskazówkę lub polecenie. W codziennej rozmowie forma dla jednej osoby, z którą jesteś na ty, różni się od formy dla kilku takich osób. Zwykle nie dodajesz zaimka du ani ihr. Słowo bitte sprawia, że prośba brzmi uprzejmiej.
Tworzenie
Do jednej osoby: od formy du odrzuć -st, np. du wartest → Warte!; często możliwa jest też forma bez końcowego -e, np. Mach! Do kilku osób: użyj formy ihr bez zaimka, np. ihr wartet → Wartet! Niektóre czasowniki mają formy nieregularne, np. sein → Sei! / Seid!
Zastosowanie
- Prośba do jednej osoby: Warte bitte kurz! (Poczekaj proszę chwilę!)
- Wskazówka do kilku osób: Lest den Text! (Przeczytajcie tekst!)
- Polecenie może kończyć się wykrzyknikiem, ale nie musi: Komm bitte. (Przyjdź proszę.)
Przykłady
- Warte bitte kurz! — Poczekaj proszę chwilę!
- Nehmt bitte Platz! — Usiądźcie proszę!
- Sei vorsichtig! — Uważaj na siebie!
- Gebt mir bitte das Buch! — Podajcie mi proszę książkę!
Typowy błąd
❌ Wartest hier!
✅ Warte hier!
Nie przenoś końcówki -st z oznajmującej formy du: powiedz Warte hier!, a nie Wartest hier!
Zapamiętaj
Do jednej osoby mów Warte!, do kilku: Wartet! Zwykle bez du i ihr.