man ve lassen ile edilgen anlatıma alternatifler
Kısaca
Almancada kimin yaptığı önemli değilse edilgen yapı yerine man kullanılabilir. Bir işin yapılabilir olup olmadığını anlatmak içinse sich lassen + mastar kullanılır. Bu ikinci yapı yalnızca imkânı belirtir; gerçekleşmiş bir eylemi anlatan her edilgen cümlenin yerine geçmez.
Yapı
man + çekimli fiil + diğer ögeler; özne + lassen (çekimli) + sich + … + mastar. Çekimli lassen, özneye göre değişir: Der Fehler lässt sich beheben; Die Fehler lassen sich beheben.
Kullanım
- İşi kimin yaptığını belirtmeye gerek yoksa man ile doğal ve doğrudan bir cümle kur: Hier verkauft man frisches Brot.
- Bir şeyin yapılmasının mümkün olduğunu vurgularken sich lassen + mastar kullan: Das Problem lässt sich lösen.
- Olumsuz imkânı nicht ile belirt: Die Tür lässt sich nicht öffnen.
Örnekler
- Hier repariert man auch Fahrräder. — Burada bisiklet de tamir ediliyor.
- In diesem Café kann man mit Karte bezahlen. — Bu kafede kartla ödeme yapılabiliyor.
- Der Fleck lässt sich leicht entfernen. — Bu leke kolayca çıkarılabilir.
- Die Datei lässt sich nicht öffnen. — Dosya açılamıyor.
Yaygın hata
❌ Die Datei lässt nicht öffnen.
✅ Die Datei lässt sich nicht öffnen.
Yapılabilirlik anlamındaki lassen yapısında sich gereklidir; mastar cümlenin sonunda yer alır.
Unutma
man kişi belirtmez; sich lassen + mastar ise yapılabilirliği anlatır.