Przysłówki zaimkowe da- i wo-

W skrócie

Gdy mówisz o rzeczy, sprawie lub sytuacji już znanej z kontekstu, niemieckie da- z przyimkiem zastępuje połączenie przyimka z zaimkiem: darauf znaczy „na to”, damit — „tym” lub „za pomocą tego”. Pytając o taką rzecz, użyj wo- z przyimkiem: worauf? — „na co?”. Przy osobach stosuj przyimek z zaimkiem pytającym lub osobowym, np. auf wen? albo auf ihn.

Tworzenie

da- + przyimek: damit, dafür; wo- + przyimek: womit, wofür. Przed samogłoską dodaj r: daran, darauf; woran, worauf.

Zastosowanie

• Dobierz przyimek do sensu wypowiedzi: warten auf → darauf / worauf, denken an → daran / woran.
• Formy z da- odnoszą się do wcześniej wspomnianej rzeczy lub całej sytuacji; formy z wo- służą do pytania o nią.
• Gdy chodzi o człowieka, pytaj np. mit wem? zamiast womit?

Przykłady

• Worauf wartest du? – Auf die Antwort. — Na co czekasz? – Na odpowiedź.
• Ich freue mich auf das Wochenende. Darauf freue ich mich schon. — Cieszę się na myśl o weekendzie. Już nie mogę się go doczekać.
• Womit bezahlst du? – Mit Karte. — Czym płacisz? – Kartą.
• Hast du an den Termin gedacht? – Ja, ich habe daran gedacht. — Pamiętałeś o terminie? – Tak, pamiętałem o nim.

Typowy błąd

❌ Ich warte auf es.

✅ Ich warte darauf.

Jeśli „to” oznacza rzecz lub sytuację, po auf użyj formy darauf, a nie auf es.

Zapamiętaj

Przed przyimkiem zaczynającym się od samogłoski pojawia się r: darauf, worauf.