Zaimki wskazujące dieser i jener

W skrócie

Dieser wskazuje konkretną osobę lub rzecz: „ten”, „ta”, „to”. Jener znaczy „tamten”, „tamta”, „tamto” i może służyć do przeciwstawienia dwóch rzeczy, ale w codziennej rozmowie występuje rzadziej niż dieser. Oba wyrazy mogą stać przed rzeczownikiem albo samodzielnie, gdy wiadomo, o czym mowa.

Tworzenie

Przed rzeczownikiem i samodzielnie: dieser/jener (m.), diese/jene (ż.), dieses/jenes (n.); w Akkusativie rodzaju męskiego: diesen/jenen, w Dativie: diesem/jenem. Końcówka zależy od rodzaju, liczby i przypadku.

Zastosowanie

• Użyj dieser, gdy wskazujesz konkretną rzecz blisko siebie lub obecną w rozmowie.
• Użyj jener, gdy chcesz wskazać dalszą rzecz albo wyraźnie przeciwstawić ją innej.
• Bez rzeczownika: Ich nehme diesen, nicht jenen – wybieram ten, nie tamten.

Przykłady

• Dieser Zug fährt nach Berlin. — Ten pociąg jedzie do Berlina.
• Jenes Haus ist sehr alt. — Tamten dom jest bardzo stary.
• Ich nehme diesen Pullover, nicht jenen. — Wezmę ten sweter, nie tamten.
• Mit dieser Karte kannst du bezahlen. — Tą kartą możesz zapłacić.

Typowy błąd

❌ Ich kaufe dieser Mantel.

✅ Ich kaufe diesen Mantel.

Po kaufen rzeczownik jest w Akkusativie. Dlatego przy rodzaju męskim dieser zmienia się na diesen.

Zapamiętaj

Dieser i jener odmieniają się również wtedy, gdy występują bez rzeczownika.