Czasowniki rozdzielnie złożone
W skrócie
Niektóre niemieckie czasowniki składają się z czasownika i przedrostka, który w prostym zdaniu odłącza się od niego. Na przykład „aufstehen” znaczy „wstawać”: „Ich stehe um sieben Uhr auf” – „Wstaję o siódmej”. Przedrostek trafia na koniec zdania, nawet jeśli między nim a czasownikiem są inne słowa.
Tworzenie
Bezokolicznik: aufstehen. W zdaniu oznajmującym: podmiot + odmieniony czasownik + reszta zdania + przedrostek (ich stehe … auf). W pytaniu bez słowa pytającego: odmieniony czasownik + podmiot + reszta zdania + przedrostek (Stehst du … auf?).
Zastosowanie
- Tak mówisz o codziennych czynnościach, np. aufstehen (wstawać), anrufen (dzwonić do kogoś) i einkaufen (robić zakupy).
- W bezokoliczniku części zapisuje się razem; w prostych zdaniach i pytaniach z odmienionym czasownikiem przedrostek stoi na końcu.
- Przy uczeniu się nowego czasownika zapamiętaj jego przedrostek razem z jego znaczeniem.
Przykłady
- Ich stehe um sieben Uhr auf. — Wstaję o siódmej.
- Rufst du mich heute an? — Zadzwonisz do mnie dzisiaj?
- Wir kaufen am Samstag ein. — Robimy zakupy w sobotę.
Typowy błąd
❌ Ich aufstehe um sieben Uhr.
✅ Ich stehe um sieben Uhr auf.
W prostym zdaniu odmień czasownik i przenieś przedrostek na koniec.
Zapamiętaj
W słowniku: aufstehen. W prostym zdaniu: ich stehe … auf.