Spójniki und, aber, oder i denn

W skrócie

Spójniki und (i), aber (ale), oder (lub, czy) oraz denn (bo, ponieważ) łączą słowa albo całe zdania. Gdy łączą zdania, po spójniku czasownik pozostaje na zwykłym miejscu: najczęściej zaraz po podmiocie. Spójnik nie zajmuje miejsca podmiotu ani czasownika.

Tworzenie

Zdanie + und/aber/oder/denn + podmiot + czasownik + reszta zdania. Przed aber i denn, gdy łączą całe zdania, stawiamy przecinek.

Zastosowanie

• Und dodaje informację: łączy rzeczy lub zdania.
• Aber pokazuje przeciwieństwo; oder daje wybór.
• Denn podaje powód. Przed oder między dwoma pełnymi zdaniami przecinek jest możliwy, ale nieobowiązkowy.

Przykłady

• Ich kaufe Brot und Milch. — Kupuję chleb i mleko.
• Ich habe Zeit, aber ich bin müde. — Mam czas, ale jestem zmęczony.
• Möchtest du Tee oder Kaffee? — Chcesz herbatę czy kawę?
• Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank. — Zostaję w domu, bo jestem chory.

Typowy błąd

❌ Ich bleibe zu Hause, denn ich krank bin.

✅ Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank.

Po denn czasownik nie przechodzi na koniec zdania: po ich mówimy bin.

Zapamiętaj

Po und, aber, oder i denn w pełnym zdaniu zachowaj zwykłą kolejność: podmiot, potem czasownik.